Lier, 18 juni 2026: Met het woonproject De Kozak realiseert de huisvestingsmaatschappij ‘Woonstroom’ dertig nieuwe sociale appartementen waar vroeger zestien verouderde bejaardenwoningen stonden. Ook de rijbaan, voetpaden en doorgang voor fietsers en voetgangers
werden vernieuwd. “We bouwen hier aan een diverse en warme leefgemeenschap, waar
ontmoeting, burenhulp en verbondenheid centraal staan”, klinkt het bij Woonstroom.
Burgemeester Rik Verwaest peilde in zijn toespraak naar de kennis historisch kennis van de bewoners. “Wie weet van waar de naam ‘De Kozak’ afkomstig is?” Tony Bergman kende al in 1874 in zijn boek ‘Ernest Staas’, het antwoord. “In dit boek praat hij over het huis van zijn tante, het Pannenhuis, met op het dak een gouden windroos in de vorm van een kozak.”
Verwaest gaat verder met een misschien visionaire tekst te citeren. “Zoete herinneringen! Frissche beelden uit lang vervlogen tijden! Waar is het Pannenhuis? Waar de vergulde Kozak? Waar tante zelve met haar breiwerk en kous? De geest onzer eeuw richtte ook hier zijn verwoestingen aan. De koorts van afbraak en vernieling, de dolheid om alles te moderniseren, hadden het heilige oord niet gespaard.”
“In 1874 schrijft Tony Bergman dat het hier zo mooi was. Het was hier zo goed en het moest allemaal kapot. Het moest allemaal anders, het moest allemaal modern. Waarom moest dat anders? Net als Tony Bergmann 150 jaar geleden maakt ons dat soms verdrietig, opstandig, ongemakkelijk. Ook dit project heeft hetzelfde gehad, woningen waren oud en versleten, maar ze waren iemands thuis. De gemeenschap die hier toen was komt niet terug, bomen die geliefd waren verdwenen. Alles verandert, niets blijft hetzelfde ‘Panta rhei’ (alles stroomt).”
“Maar soms wordt het ook mooier, beter. Er zijn prachtige nieuwe huizen voor deze eeuw. Die een thuis gaan bieden aan de mensen van deze eeuw. Er is een prachtig aangelegde nieuwe straat. Er is een bioveld om energie te maken voor deze eeuw. Er is een wadi om je voeten droog te houden. Er staan nieuwe bomen. En die gaan tijd nodig hebben, maar het gaan ooit ook prachtige geliefde bomen zijn. Het is hier prachtig om te wonen”, aldus de burgemeester.
Adjunct-directeur van Woonstroom Kristina Verhoye blikte terug op de weg naar dit resultaat. “We kenden een bewogen proces om dit te realiseren met weerstand, waar we naar geluisterd hebben. We gingen in dialoog met de buurt, stuurden bij waar nodig, en mogen vandaag zeggen dat we trots zijn op wat hier staat.”
Dit project kwam er bovendien via een CBO-traject. Dat betekent concreet dat niet wij als woonmaatschappij zelf het initiatief hebben genomen om hier te bouwen, maar dat een private ontwikkelaar met een voorstel naar de overheid én naar ons kwam.
“Binnen zo’n CBO-procedure, een “constructieve benadering overheidsopdracht”, worden ontwikkelaars uitgedaagd om zelf projecten voor te stellen op gronden die geen eigendom zijn van een woonmaatschappij. Als zo’n voorstel kwalitatief en betaalbaar is, stappen wij mee in het verhaal en zorgen wij ervoor dat die woningen ook echt sociale huurwoningen worden. Het is een manier van werken die toelaat om sneller kansen te grijpen, om slim samen te werken, en om bijkomende sociale woningen te realiseren op plekken waar we anders misschien niet zouden kunnen bouwen.
Dat is hier dus letterlijk gebeurd. Waar vroeger 16 verouderde woningen stonden, staat vandaag een plek die klaar is voor de toekomst. Samen met de stad Lier hebben we hier niet alleen gebouwd aan woningen, maar ook aan een omgeving: veilige straten, toegankelijke paden, ruimte om elkaar te ontmoeten.”
Nieuwe projecten
De directeur kijkt even in de toekomst. “De Kozak is geen eindpunt. We bereiden vandaag al volgende projecten voor, onder andere aan de Mechelbaan in Koningshooikt 't Voil Hem', waar we opnieuw willen vernieuwen en een mix van woningen creëren voor verschillende doelgroepen. Want onze opdracht stopt niet. Ze gaat elke dag verder”, besluit de directeur.
Samenwerking
In zijn toespraak onderstreept Marc Franquet, voorzitter van de raad van beheer van Woonstroom, het belang van samenwerking tussen verschillende entiteiten. “De samenwerking tussen Woonstroom en de stad Lier is geen recente toevalligheid, maar het resultaat van een traject dat al jaren loopt. Een belangrijk kantelpunt kwam er in 2014, toen het OCMW van Lier besliste om vijftig sociale woningen in beheer te geven aan wat toen nog de Lierse Maatschappij voor de Huisvesting was. De gedachte daarachter was eenvoudig en sterk tegelijk: laat elke partner doen waar hij goed in is, in functie van de bewoners”, zegt hij.
“Die samenwerking kreeg verder vorm met projecten zoals het Handbogenhof in 2015,
waar stad en woonmaatschappij elk hun rol opnamen en samen een sterke woonomgeving realiseerden. Ook De Kozak past in dat verhaal. Via de CBO-procedure, waarbij ook private ontwikkelaars projecten kunnen voorstellen, werd deze site herontwikkeld tot wat ze vandaag is:
een hedendaags project met dertig energiezuinige appartementen, in plaats van zestien verouderde woningen. Dat is niet alleen een uitbreiding van het aantal woningen, maar ook een duidelijke kwaliteitsverbetering van het patrimonium in Lier.”
Na de toespraken werden de aanwezigen getrakteerd op een hapje en een drankje. Ook de bewoners hadden enkele lekkere zoetigheden voorzien.
Belangstellenden kregen een rondleiding doorheen een van de nieuwe één slaapkamer appartementen.
(MSL/foto’s SDW)